آمارهای مختلف نشان میدهد تفاوت معناداری در شاخص ضریب نفوذ بیمه در ایران و دنیا وجود دارد. در خوشبینانهترین حالت ضریب نفوذ بیمه در کشور ما حدود ۲ درصد است اما در سطح دنیا میانگین ضریب نفوذ بیمه حدود ۷ درصد میباشد.
در این میان کشور تایوان با ضریب نفوذ حدود ۱۵ درصدی و ایالات متحده امریکا، انگلستان و کره جنوبی با ضریب نفوذ بالای ۱۰ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند و در پایینترین سطوح کشورهایی مانند نیجریه و مصر با میزانی کمتر از نیم درصد قرار گرفتهاند.
این وضعیت در حالی رقم خورده که طی ۲۰ سال اخیر به مرور ضریب نفوذ بیمه در کشورمان نه تنها بالاتر نرفته، بلکه به صورت مستمر شاهد کاهش آن نیز بودهایم.
ضریب نفوذ بیمه از آن جهت اهمیت دارد که یکی از شاخصهای مهم رشد و توسعه صنعت بیمه در هر کشور به حساب میآید؛ چراکه هرقدر درآمد سرانه خانوار یک کشور بالاتر باشد، آنها درصد بیشتری از درآمد خود را به بیمه اختصاص میدهند.
بررسی دلایل این اتفاق در جامعه ایران نشان میدهد، مجموعهای از عوامل چنین نتیجهای را باعث شدهاند. از تورم بالا و لجام گسیخته که به صورت مداوم طی ۳۰ سال اخیر بی وقفه ادامه داشته و موجب کاهش ارزش پول ملی شده و فقر را در جامعه گسترش داده تا کاهش میزان افراد طبقه متوسط و افزایش چشمگیر طبقه پاییندست و زیر خط فقر و در نتیجه از اولویت خارج شدن هزینه بیمه در سبد هزینه خانوارها گرفته تا فقدان برنامهریزی برای آموزش و فرهنگ سازی در جامعه و تبلیغات تقریبا تعطیل شده موثر را در این زمینه میتوان ذکر کرد.
همانطور که مجموعهای از عوامل موجب کاهش ضریب نفوذ بیمه در ایران شده است، برای ارتقای این شاخص نیز باید چند عامل مهم بهبود یابد تا در نهایت در یک بازه زمانی میان مدت و بلند مدت شاهد بهبود شاخص ضریب نفوذ بیمه در کشور باشیم.
یکی از مهمترین اقدامات که میتواند در این زمینه اثر نهادینه شده و بنیادین برجای بگذارد، موضوع آموزش مفاهیم بیمهای به کودکان و نوجوانان در مدارس است.
به گفته عبدالناصر همتی رییس کل وقت بیمه مرکزی، برای اولین بار در ایران در سال تحصیلی ۱۳۹۵ مفاهیم بیمهای در کتابهای درسی دانش آموزان گنجانده شد.
در آن زمان همتی معتقد بود که اگر آموزش بیمه را از مقاطع ابتدایی تحصیل کودکان آغاز کنیم در آینده شاهد افزایش ضریب نفوذ بیمه و در نهایت رفاه اجتماعی پایدار خواهیم بود.
سخنان رییس کل وقت بیمه مرکزی به واقع در جای خود درست بود اما متاسفانه شرایط اقتصادی کشور از آن مقطع به بعد، به خصوص پس از خروج امریکا از برجام و ورود کشور به دوره بسیار سخت تحریم های مجدد به نحوی دچار دشواری و پیچیدگی شد که نه تنها اثر آموزش مفاهیم بیمهای در مدارس را در افزایش ضریب نفوذ بیمه ندیدیم بلکه هر سال این ضریب کاهش نیز یافت.
اکنون نیز شرایط اقتصادی کشور نه تنها نسبت به آن دوره بهبود نیافته، بلکه اوضاع از آنچه که تصور میکردیم بدتر شده است تا جاییکه بخش زیادی از مردم حتی قادر نیستند بیمه اجباری شخص ثالث را برای وسایل نقلیه خود خریداری کنند.
حال در چنین شرایطی چه توصیه و پیشنهادی میتوان در زمینه حفظ وضع موجود و یا کاهش سرعت سقوط شاخص ضریب نفوذ بیمه داشت؟
به نظر میرسد مهمترین و کم هزینهترین کار در این زمینه همچنان تاکید بر اولویت داشتن فرهنگ سازی و توجه بیشتر به آموزش مفاهیم پایهای بیمه به کودکان و نوجوانان از روشهای مختلف از جمله مدارس و رسانههاست.
اینکه شرایط اقتصادی و روابط بینالمللی کشور ممکن است طی ماهها یا سالهای آتی به کدام سو برود، مسالهای نیست که متولیان صنعت بیمه بتوانند به آن پاسخ مناسبی بدهند، اما داشتن برنامهای با اولویتهای درست برای حقظ ضریب نفوذ فعلی و جلوگیری از ریزش بیشتر میتواند وجه همت آنان باشد.
در چند سال اخیر صنعت بیمه، برای تعمیم امر بیمه در جامعه برنامههایی در نظر گرفت که یکی از مهمترین آنها فرهنگ سازی از طریق مدارس بود و مقوله آموزش عمومی بیمه را در مراکز آموزشی مورد توجه و مطالعه قرار داد و با همکاری وزارت آموزش و پرورش مفاهیم مربوط به بیمه را در کتابهای درسی مقاطع مختلف تحصیلی وارد کرد تا دانش آموزان بتوانند با مسائل مربوط به بیمه بیشتر آشنا شوند.
در این میان شاید بتوان ادعا کرد مهمترین اقدامی که در شرایط فعلی باید انجام شود، تمرکز و توجه بیشتر به مقوله تقویت آموزش مفاهیم پایهای بیمه به کودکان و نوجوانان در مدارس است تا اهمیت این موضوع در آرامش روانی جامعه در بلند مدت خود را نشان دهد.
سید عبدالله میرحسینی
اولین نفری باشید که برای "نقش آموزش مفاهیم بیمه به کودکان در فرهنگسازی پایدار" نظر ثبت میکند.
ارسال دیدگاه