22 تیر روز ملی فناوری اطلاعات نامگذاری شده است. انتخاب این روز به دلیل همزمانی آن با زادروز محمدبنموسی خوارزمی؛ دانشمند شهیر ایرانی و مبدع الگوریتم است؛ الگوریتمی که عدهای میگویند نقش بسزایی در توسعه علوم رایانه داشته است و این یعنی شاید گام اول زندگی هوشمند را قرنها پیش خوارزمی احتمالاً بدون آنکه بداند در آینده چه تاثیری خواهد گذاشت، برداشته باشد پس ارزشش را دارد که یک روز را به او و ثمره اندیشهاش که به نوعی از نتایجش بهرهمندیم، اختصاص داده شود. به بهانه روز ملی فناوری اطلاعات به بررسی روند رویکرد صنعت بیمه به این مقوله رفتیم.
عصر دیجیتال، موسوم به عصر رایانه، از دهه 1980 آغاز شد و تا به امروز نیز ادامه دارد و اغراق نیست اگر بگوییم در حال حاضر بندبند این سیاره را درنوردیده و تحت سیطره خود درآورده است. فناوری اطلاعات از مشخصههای اصلی این عصر نوین به شمار میرود.
، سخت بتوان موردی از گذشته یافت که دستخوش تغییرات عصر جدید نبوده باشد: از خرید و فعالیت بانکی و مالی و تجاری و صنایع گرفته تا تحصیل و آموزش و کسب و کار و بهداشت و درمان و سرگرمی و سفر و... . صنعت بیمه نیز از این قاعده مستثنا نبوده و در این سالها دستخوش تغییراتی بنیادین بوده است. اکنون صنعت بیمه به منظور توسعه محصولات و ارزیابی ادعاهای خسارت و، از همه مهمتر، تسهیل ارائه خدمات به مشتریان بیش از پیش به فناوری دیجیتال و آیتی روی آورده است.
فناوری اطلاعات در جهان امروز به جزء لاینفک فرایند تولید در تمامی صنایع و محور توسعه در جوامع و سازمانهای پیشرفته بدل شده است، و موجی از امکانات و دستاوردهای نوین در انواع صنایع به پا کرده است که به تولید بیشتر و تسریع ارائه خدمات و کسب سود بالاتر و ارتقای رضایتمندی مشتریان انجامیده است. از این رو، آیتی در صنعت بیمه نیز، در اکثر کشورهای پیشرفته، به یکی از شریانهای اصلی در ارائه خدمات و تولید محصولات جدید و بهتر بدل شده است، و به زودی به تنها شریان اصلی تبدیل خواهد شد. بنابراین لازم است نگاهی داشته باشیم به اهمیت و جنبههای مختلف فناوری اطلاعات در صنعت بیمه، و نیز چالشهایی که ممکن است برای شرکتهای بیمه ایجاد کند.
فناوری اطلاعات (Information Technology)، که یکی از چهار شاخه اطلاعرسانی به حساب میآید، بنا به تعریف «انجمن فناوری اطلاعات ایالات متحده آمریکا» (ITAA) عبارت است از: «مطالعه و طراحی و توسعه و پیادهسازی و پشتیبانی یا مدیریت سامانههای اطلاعاتی مبتنی بر رایانه، خاصه برنامههای نرمافزاری و سختافزاری رایانه». فناوری اطلاعات یا آیتی، به زبان ساده، به فناوری و دانشی گفته میشود که به گردآوری و پردازش و ذخیره و نشر و گسترش انواع اطلاعات میپردازد. اما فناوری اطلاعات به منظور تحقق این اهداف به سه دسته تجهیزات نیاز دارد: تجهیزات الکترونیکی (یعنی انواع رایانه که به کار پردازش و ذخیره و انتقال اطلاعات میآیند)، تجهیزات ارتباطی (یعنی دستگاهها و مجراهایی ارتباطی که به کار جمعآوری و نشر اطلاعات میآیند) و تجهیزات ویدیویی (یعنی نمایشگرهای رایانه و سیستمهای نمایش و تبدیل ویدیو که به کار نمایش اطلاعات میآیند). فناوری اطلاعات با امحای فواصل و نزدیک کردن رایانهها و کاربران به یکدیگر و نیز به واسطه مکانیزهسازی سیستمهای ارتباطی بستر را برای افزایش ظرفیتهای انتقال و پردازش و ذخیره داده و اطلاعات فراهم میکند. ماحصل این فرایند چیزی نیست جز تمرکززدایی و افزایش سرعت و ارتقای کیفیت مدیریت و تسهیل ارائه خدمات. اما کارکرد این فناوری نوین در صنعت بیمه به چه ترتیب است و چه اهمیت و جنبههایی دارد؟
مبنای اصلی کار صنعت بیمه چیزی نیست جز داده و بانکهای اطلاعاتی. از این رو، اغراق نیست اگر بگوییم فناوری اطلاعات بستری کمنظیر در اختیار صنعت بیمه قرار داده است، شاید حتی بیش از بسیاری از صنایع مادر. امکانات و تجهیزاتی که آیتی برای بیمهگران فراهم میکند متنوع و گستردهاند، چندان که در حال حاضر اکثر شرکتهای بیمه در جهان از آنها بهرهمندند. اول و مهمتر از همه اینکه آیتی هزینههای بیمهگران را به حد قابل توجهی کاهش میدهد. در واقع، فناوری اطلاعات با کاهش زمان فرایند صدور بیمهنامهها و ارزیابی دقیق و سریع خسارتها در کاهش هزینههای شرکتهای بیمه نقشی پررنگ دارد. فناوری اطلاعات از این طریق یک فرصت دیگر نیز برای بیمهگران فراهم میکند: بخشهایی از بازار بیمه را که تحت پوشش قرار ندارند شناسایی کنند و با ارائه محصولات جدید تحت پوشش خود درآورند.
وانگهی، آیتی بستری فراهم میکند تا شرکتهای بیمه از شبکه گسترده تلفن همراه و برنامههای کاربردی استفاده کنند و بازار خود را گسترش دهند. در این راه خوانی گسترده در انتظار بیمهگران است: از گوشیهای هوشمند و اتصال دائم کاربران به اینترنت و اپلیکیشنها گرفته تا ارسال پیام کوتاه و سیستم پیشپرداخت و پرداخت آنلاین و انتقال و پردازش داده و فروش بیمه الکترونیک و شناسایی بازار و تولید و عرضه محصولات جدید و ارزیابی سریع و دقیق خسارات و... . شاید دمدستیترین نمونهای که بتوان اشاره کرد یادآوری مهلت زمانی پرداخت حق بیمه از طریق پیام کوتاه باشد. با اینهمه، اگر از کاربردهایی ابتدایی آیتی عبور کنیم از مهمترین کاربردهای فناوری اطلاعات میتوان به بیمه الکترونیکی و دادهکاوی و مدیریت دانش و بازاریابی و مدیریت روابط با مشتری و استفاده از فناوری سیار در فرایند ارزیابی و تسویه خسارت اشاره کرد. به عبارت دیگر، میتوان گفت آیتی به ارتقای فرایندهای مختلف زنجیره ارزش در صنعت بیمه کمک میکند، از توسعه محصولات بیمهای و بازاریابی و فروش و امور اجرایی گرفته تا مدیریت داراییها و ارزیابی خسارات. به طور کلی از دستاوردهای فناوری اطلاعات در صنعت بیمه میتوان به موارد زیر اشاره کرد: دادهکاوی یا یادگیری بدون نظارت، اپلیکیشنها یا همان نرمافزارها و برنامههای کاربردی در دستگاهها و گوشیهای همراه هوشمند، هوش مصنوعی و الگوریتمها و یادگیری ماشینی، قرارداد هوشمند، اینترنت اشیا و... . در شمارههای پیشین مجله اینشورتک هریک از این موارد بهتفصیل بررسی شده است.
اما فناوری اطلاعات، علاوه بر موارد مذکور، به رشد ضریب نفوذ بیمه نیز بسیار کمک میکند. ضریب نفوذ بیمه از مهمترین شاخصهای ارزیابی عملکرد صنعت بیمه به حساب میآید. ضریب نفوذ بیمه سهم صنعت بیمه هر کشوری را از کل اقتصاد آن کشور نشان میدهد. این شاخص نشانگر سهم مستقیم فعالیت صنعت بیمه در تولید ناخالص داخلی یک کشور است که از نسبت مجموع حق بیمههای صادره بر تولید ناخالص داخلی به قیمتهای بازار به دست میآید. به زبان ساده، ضریب نفوذ بیمه یعنی درصد سهم صنعت بیمه از تولید ناخالص داخلی که یک شاخص اقتصادی کمی به شمار میرود. این شاخص که نسبت حق بیمه تولیدی به تولید ناخالص یک کشور را نشان میدهد، پرده از ارتباط صنعت بیمه با اقتصاد یک کشور برمیدارد. فناوری اطلاعات مستقیماً تأثیری مثبت بر ضریب نفوذ بیمه دارد.
حجم انبوه قراردادها و تعهدات بیمهای که متناسب با توان نیروی انسانی نیست به کندی و کمدقتی و خطای کار بسیاری از شرکتهای بیمه میانجامد. از سوی دیگر، شرکتهای بیمه به علت عدم نظارت دقیق و سیستماتیک با چالشهای زیادی روبهرو هستند، از سوءاستفادهها و جعل و تقلب گرفته تا بیدقتی در ارزیابی خسارات و غیره. از این رو، بر اثر این موانع و چالشها ممکن است که نقدینگی شرکتهای بیمه در بازارهای مالی افت کند و در نتیجه ضریب نفوذ بیمه پایین بیاید. اما فناوری اطلاعات با رفع این چالشها قادر است به افزایش ضریب نفوذ بیمه در اقتصاد یک کشور کمک شایانی کند.
در مجموع میتوان نقش فناوری اطلاعات در صنعت بیمه را در سه راستا دنبال کرد: در فرایند عملیات بیمهگری، در ماحصل این عملیات و تأثیر آن در ضریب نفوذ بیمه، در بهبود کیفیت اداره امور شرکتهای بیمه به واسطه اطلاعات و آمار دقیق و بهموقع.
با تمام این اوصاف، فناوری اطلاعات چالشهایی نیز برای صنعت بیمه به همراه دارد. ناگفته پیداست که اولین چالش را میتوان در حوزه مدیریت جست. دانش بهروز مدیران و پذیرش تغییر و توسعه یکپارچه سامانههای بیمه میتوانند در رفع این چالش کارساز باشند. اصرار بر الگوهای سنتی در مدیریت ریسک به این چالش دامن خواهد زد. اما از دیگر چالشهای پیش روی صنعت بیمه در استفاده از فناوری اطلاعات میتوان به بسترهای نرمافزاری اشاره کرد. شاید مهمترین چالش، حتی با وجود بهرهگیری از آیتی در بیمه، تغییر و ارتقای دائم قابلیتهای فناوری اطلاعات در صنعت بیمه باشد، از توسعه اپلیکیشنها و نرمافزارهای کاربردی تا بهینهسازی خدمات بیمهای. اما رفع این چالش در گرو چالشی دیگر است: توسعه زیرساختهای سختافزاری. نظر به ساختار شبکهای فروش در صنعت بیمه زیرساختهای سختافزاری شرکتهای بیمه و دفاتر مرکزی، از ایجاد مراکز دادهای مشترک در بیمهها تا دستگاههای پردازش اطلاعات به منظور مطالعه دادهها، نقشی تعیینکننده در بهرهگیری از فناوری اطلاعات در صنعت بیمه دارند.
اما توسعه زیرساختهای ارتباطی نیز از دیگر چالشهای مهم صنعت بیمه در استفاده از آیتی به شمار میرود. گستره وسیع جغرافیایی و شبکه تودرتوی فروش و اتصال نمایندگیها و مراکز بیمه و ارزبابی خسارات و مسائلی از این دست اهمیت گسترش زیرساختهای ارتباطی را در صنعت بیمه برجسته میسازند. بسیاری از کارشناسان، استفاده از امکانات مخابراتی و ارتباطی را که از تجهیزات اصلی فناوری اطلاعات به حساب میآید از ارکان اصلی توسعه آیتی در صنعت بیمه میدانند. با وجود این، نمیتوان صرفاً به توسعه زیرساختها بسنده کرد. زمانی که با دانشی پویا و نوین نظیر فناوری اطلاعات سر و کار داریم نباید از نقش و اهمیت آموزش پایدار و توسعه منابع انسانی نیز غافل بمانیم. آموزش عمومی نهتنها موانع بهکارگیری فناوری اطلاعات در صنعت بیمه را برطرف میسازد، که به رفع چالشهای مدیریتی در این راه نیز بسیار کمک میکند.
اولین نفری باشید که برای "اهمیت و چالشهای فناوری اطلاعات در صنعت بیمه کشور" نظر ثبت میکند.
ارسال دیدگاه