امروزه تشکیل یک وزارتخانه برای پرداختن به موضوع هوشمصنوعی غیر از موضوعات مرتبط با قانون سؤالات و چالشهایی را به ذهن میآورد؛ ازجمله اینکه اضافه کردن چنین ساختاری نیاز و ضروری است و آیا وزارتخانههای مرتبط نمیتوانند این مسئولیت را بر عهده بگیرند؟ آیا مطالعاتی برای تشکیل این زیرساخت گسترده انجام شده یا باید بشود و اگر بله کدام مرکز؟ وظایف و مأموریتهای جزئی این وزارتخانه چه باید باشد و آیا نمیتوان آن را ذیل وزارتخانهای همچون اطلاعات و فناوری ارتباطات یا علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل داد.
محمدمهدی زاهدی، که از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ وزیر علوم بوده، استاد ریاضی دانشگاه تربیت مدرس و فارغالتحصیل دکترای ریاضی و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات است، در نشست علنی مجلس شورای اسلامی (۱۷ مرداد) در نطق میاندستور خود خواستار تشکیل وزارت هوشمصنوعی شد و بر تحولات سریع فناوریها در دنیا ازجمله فناوری دیجیتال و هوشمصنوعی و لزوم تغییر و تحول در نظامهای آموزشی کشور، متناسب با رشد فناوری و تحولات دیجیتال تاکید کرد.
عدم انسجام تلاشهای مراجع مختلف در دو سال گذشته
زاهدی در پاسخ به این سؤال که تشکیل وزارت هوشمصنوعی تا چه اندازه ضروری است بیان کرد: «ضرورت تشکیل نهادی که به طور متمرکز مسئولیت هوشمصنوعی را در کشور بر عهده داشته باشد بر کسی پوشیده نیست. به علاوه، تجارب کشورهای موفق و پیشرو نشان میدهد توجه ویژه به هوشمصنوعی در برنامهریزیهای راهبردی و برنامههای آنها صورت گرفته است. موضوع هوشمصنوعی و کاربردهای آن در ادامه تحقق دولت الکترونیک و دولت هوشمند است.»
او ادامه داد: «در همین راستا در کشور ما نیز طی دو سال گذشته تلاشهایی جهت تبیین جایگاه هوشمصنوعی توسط مراجع مختلف ازجمله مرکز ملی فضای مجازی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و معاونت علمی ریاست جمهوری انجام شده است که اولا از انسجام و کامل بودن کافی برخوردار نیست، بلکه قابل همگرا کردن هم نیست؛ زیرا هر یک از زاویه نگاه خود به موضوع نگریسته و پرداختهاند و لذا تجربه دو سال اخیر کشو نشان میدهد که هوشمصنوعی نیاز به یک متولی مشخص دارد.»
بررسی راهکارهای مختلف در خصوص جایگاه متولی
زاهدی گفت: «در خصوص جایگاه و سطح این متولی، چند حالت وجود دارد. اول ایجاد مرکزی زیرنظر ریاست جمهوری که با توجه به تجارب کشور، مراکز زیر مجموعه ریاست جمهوری ازجمله مرکز ملی فضای مجازی، مرکز افتای ریاست جمهوری و نظایر آنها فقط به وظیفه سیاستگذاری و نظارت میپردازند و مسائل اجرایی به سایر وزارتخانهها، دستگاهها و نهادها سپرده میشود که در تضاد کامل با چابکی است.»
او ادامه داد: «راهکار دوم، سپردن مسئولیت هوشمصنوعی به یک وزارتخانه از میان وزارتخانههای موجود است که منطقیترین گزینه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است. اتخاذ چنین تصمیمی بر اساس تجارب پیشین در کشور، در خوشبینانهترین حالت منتج به ایجاد سازمانی وابسته به آن وزارتخانه نظیر سازمان فناوری اطلاعات خواهد شد که جایگاه لازم را برای تعامل با سایر وزارتخانهها و قوای سه گانه نخواهد داشت. مصداق این موضوع، تکالیف مرتبط با دولت الکترونیک است.»
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به ایجاد ساخت وزارتخانه بیان کرد: «راهکار سوم، ایجاد یک وزارتخانه مستقل برای تولیت هوشمصنوعی در کشور است. این وزارتخانه با توجه به جایگاه سازمانی که خواهد داشت، مسئولیت هوشمصنوعی کشور را در تمام لایههای سیاستگذاری تا اجرا بر عهده خواهد گرفت و سایر وزارتخانهها و نهادهای دولتی ملزم به تعامل و همکاری با این وزارتخانه خواهند شد.»
بازنگری در سرفصل دروس رشتههای تحصیلی
زاهدی معتقد است که مطالعات ضروری برای چنین اقدامی باید توسط مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی صورت بگیرد که نتیجه مطالعات و تحقیقات آن در قالب طرحهای پیشنهادی به مجلس ارائه شود و ظرفیت تبدیل شدن به قانون را دارد.
زاهدی در پایان گفت: «علاوه بر مواردی که مطرح شد هر یک از وزارتخانههای دیگر متولی انجام تکالیفی خواهند بود که از سوی وزارت هوشمصنوعی به عنوان متولی که در صورت لزوم به تصویب هیات وزیران یا مجلس شورای اسلامی خواهد رسید، خواهند بود. برای نمونه ایجاد ظرفیتهای متناسب در آموزش عالی کشور مرتبط با هوشمصنوعی؛ ازجمله بازنگری در سرفصل دروس رشتههای تحصیلی مختلف یا ایجاد رشتههای تحصیلی میانرشتهای و چندرشتهای که سایر حوزههای علم را به هوشمصنوعی گره میزند از وظایف و تکالیفی خواهد بود که برای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و حتی وزارت آموزش و پرورش تبیین خواهند شد.»
اولین نفری باشید که برای "لزوم تشکیل وزارتخانه هوشمصنوعی" نظر ثبت میکند.
ارسال دیدگاه